Đau lưng thường gặp
Đại đa số đau thắt lưng là đau cơ học: căng cơ, sai tư thế, ngồi lâu, bê nặng. Một phần là thoát vị đĩa đệm: nhân đĩa lồi ra chèn rễ thần kinh gây đau lan xuống mông, đùi, cẳng chân, kèm tê hoặc yếu.
Dấu hiệu gợi ý thoát vị
- Đau lưng lan xuống một chân, đau tăng khi ho, hắt hơi, cúi
- Tê bì mặt ngoài cẳng chân, bàn chân; yếu cổ chân, ngón chân
- Đau tăng khi ngồi lâu, đỡ khi nằm co chân
Dấu hiệu nguy hiểm: đi cấp cứu
Bí tiểu hoặc tiểu không tự chủ, tê vùng hậu môn – sinh dục, yếu liệt chân tiến triển. Đây là hội chứng chèn ép đuôi ngựa, cần xử trí phẫu thuật sớm.
Điều trị bảo tồn
- Giai đoạn đau cấp (1–2 tuần): nghỉ ngơi tương đối, không nằm bất động; thuốc giảm đau, giãn cơ ngắn ngày theo đơn; chườm ấm.
- Vận động sớm: đi bộ nhẹ, tránh cúi gập và xoay nặng.
- Tập ổn định cột sống (cơ bụng sâu, cơ lưng) khi đã đỡ đau, hướng dẫn 1–1.
- Sóng xung kích, vật lý trị liệu hỗ trợ giảm đau.
- Tiêm giảm đau cạnh rễ thần kinh do bác sĩ chuyên khoa chỉ định trong trường hợp chọn lọc.
Phần lớn thoát vị đĩa đệm cải thiện sau 6–12 tuần điều trị bảo tồn. Mổ chỉ cân nhắc khi thất bại với điều trị bảo tồn kéo dài hoặc có dấu hiệu chèn ép nặng.
Phòng tái phát
Giảm cân, tập cơ lõi đều, ngồi đúng tư thế, đứng dậy đi lại mỗi 45 phút, nâng vật nặng bằng chân. Xem thoát vị đĩa đệm có cần mổ không.
